Commissie Maatschappij

Beslispunt:
1. Het vaststellen van de besluitenlijst van de commissie Maatschappij van 12 november 2025.

03a. Nieuwe wet van school naar duurzaam werk (ingekomen stuk)

Met de wet ‘Van school naar duurzaam werk’ willen de ministers van Onderwijs (OCW) en Participatie (SZW) ervoor zorgen dat meer jongeren duurzaam aan het werk gaan en alle jongeren gelijke kansen hebben op de arbeidsmarkt.De wet is op 1 januari 2026 ingegaan. De nieuwe wet maakt onderscheid in wettelijke/reguliere taken en een nieuw regionaal programma aanvullend daarop. Voor beiden is aparte financiering.De regio heeft zich het afgelopen jaar voorbereid op de nieuwe wetgeving. Hierover bent u op verschillende regiodagen geïnformeerd door Mechelien van der Aalst (Arbeidsmarkregio Holland Rijnland) en Ellen Hennekes (Regio Holland Rijnland). In de bijlage vindt u een overzicht van de laatste stand van zaken. O.a.: Het nieuwe regionaal programma voortijdig schoolverlaten en duurzaam werk is ingediend bij het ministerie van OCW.

Tussen scholen (mbo en pro/vso), gemeenten en Doorstroompunt is een werkbare taakafbakening afgesproken, met aandacht voor een goede overdracht waar nodig. Alle individuele gemeenten worden verplicht (zelf) de ondersteuning aan jongeren richting duurzaam werk vast te leggen in een verordening. Hiervoor maken de gemeenten gebruik van de modelverordening van de VNG.

Om ervoor te zorgen dat De Sleutels de nieuwe maatschappelijke opvang kan verhuren voor een verwachte huurprijs die binnen het budget van de regionale MZ past, is een huurgarantie van 20 jaar nodig. Gemeente Leiden is gemandateerd om deze garantie af te geven. Er is wat onduidelijkheid geweest over in hoeverre Leiden de garantie mag afgeven en of dit niet een raadsbesluit behoeft. Inmiddels is duidelijk dat vanuit de Samenwerkingsovereenkomst het mandaat bij Leiden ligt om een dergelijke garantie af te geven, omdat het budget al beschikbaar is en dus niet apart bij elke gemeente gereserveerd hoeft te worden. Wethouder Terpstra is hiervan op de hoogte.

Beslispunt(en):
1. In te stemmen met een garantstelling van 20 jaar voor de huur- en servicekosten van het nieuwe gebouw van de nieuwe regionale maatschappelijke opvang in Leiden vanaf de geplande oplevering in 2030 om hiermee de haalbaarheid van een langjarige kosteneffectieve vastgoedexploitatie te vergroten.
2. Kennis te nemen van het feit dat het college van Leiden wordt gevraagd om de structurele garantstelling formeel af te geven, in beginsel gedekt door de rijksbijdrage voor Maatschappelijke opvang en:
o dat conform de afspraken in de Samenwerkingsovereenkomst (art. 1.1a, zie bijlage 2), de gemeente Leiden gemandateerd is om deze garantie af te geven.
o het besluit dat het risico op het wegvallen van de financiering dusdanig klein wordt geacht, dat de garantstelling geen raadsbesluit behoeft (zie kanttekening/risico ad. 1).
3. Kennis te nemen van de nu aangenomen verwachte nieuwe huurprijs van ca. € 600.000, - per jaar, uitgaande van oplevering in 2030 en te dekken vanuit het regionale budget maatschappelijke zorg en de eenmalige bijdrage in de kosten van de nieuwbouw van € 1,45 miljoen (€ 1 miljoen regionale bijdrage en € 0,45 miljoen SPUK-subsidie RHA) op basis waarvan de beoogde eigenaar De Sleutels is gevraagd om een propositievoorstel uit te werken.

Op basis van de bevindingen uit de ambtelijke duidingssessie is er op dit moment geen aanleiding om de verdeling van BW te actualiseren.

Beslispunten:
1. Kennisnemen van het rapport ‘Actualisatie verdeling maatschappelijke zorg’, definitieve eindrapportage, van onderzoeksbureau AEF, 18 december 2025.
2. Overnemen van de conclusies uit onder punt 1 genoemd onderzoek. Dat zijn: Impact van uitblijven landelijke wetgeving op regionale financiële afspraken:
a. Conclusie: Dit vormt op zich geen belemmering voor de regionale verdeelwijze. De huidige afspraken kunnen worden voorgezet. Ontwikkelingen in de subregio’s kunnen een aanleiding vormen om de regionale afspraken tegen het licht te houden.
b. Conclusie: Het resultaat van deze analyse is dat er tussen 2021 en 2024 in de Leidse regio een lichte stijging is van de kosten en een lichte afname van het aantal cliënten. In de andere twee subregio’s is er een toename van het aantal cliënten, en daarmee ook van de kosten. Die stijging van kosten is in de Rijnstreek echter groter dan in de Duin- en Bollenstreek. We zien dat een deel van verschuiving van cliënten van de Leidse regio enerzijds naar de Duin- en Bollenstreek en de Rijnstreek anderzijds voortkomt uit de onderlinge afspraken over de op- en afbouw van voorzieningen. Dit vormt nu geen aanleiding voor een herziening van de huidige verdeling.
c. Conclusie: Op basis van de bevindingen uit de duidingssessie (23 oktober 2025) is er op dit moment geen aanleiding om de verdeling van BW te actualiseren. De verdeling van MO wordt geactualiseerd omdat de verdeling is gebaseerd op een objectieve verdeling. Het heeft de voorkeur om de jaarlijkse landelijke update van de gebruikte parameters te volgen en hiermee de verdeelwijze te actualiseren.
3. Het opvolgen van de adviezen uit bovengenoemd onderzoek (punt 1) en het regionaal programmateam de opdracht geven om daaraan uitvoering te geven:
a. Advies 1: Maak met de regio (specialistische maatschappelijke zorg) en subregio’s afspraken over de situatie waarbij het huidige subregionale overschot om zou kunnen slaan in een tekort voor één of meer van de subregio’s.
b. Advies 2: Leg vast in het regionaal beleidskader voor de maatschappelijke zorg wanneer de verdeelwijze opnieuw geëvalueerd wordt en welke omstandigheden dan aanleiding kan vormen vooractualisatie ervan.
Nb. Deze is verwerkt in het concept regionaal beleidskader.
Advies 3: Maak op korte termijn nadere onderlinge afspraken over de monitoring
van data ten behoeve van het gesprek over actualisatie in de toekomst.

Kennisnemen van het jaarplan 2026 van het regionale programmateam maatschappelijke zorg Holland Rijnland en daarbij opdracht geven om het jaarplan 2026 uit te voeren en daarover te rapporteren volgens planning. Het jaarplan 2026 is een nadere uitwerking van het programmaplan 2025/2026 waarin wordt geanticipeerd op nieuwe ontwikkelingen en de borging van de regionale samenwerking.

In 2024 is er een uitgebreid onderzoek uitgevoerd door het Trimbos-instituut met als doel
inzicht krijgen in GHB-problematiek in de regio HR en handvatten te ontvangen voor de aanpak ervan (opgeleverd in maart 2025). Dit onderzoek heeft inzichten opgeleverd over de aard en omvang van het GHB-gebruik, evenals de huidige knelpunten in de zorg en ondersteuning voor gebruikers.

Beslispunt:
1. Akkoord te gaan met de voorgestelde aanpak van de GHB-problematiek voor twee jaar en bekostiging van de middelen die daarvoor nodig zijn (€ 725.000) vanuit het regionaal geoormerkte budget voor ‘aanpak brede dak- en thuisloosheid en EU-arbeidsmigranten'.

Volgende vergadering: 27-5-2026